Rok 2021, podobnie jak poprzedni, był dla turystyki czasem szczególnym ze względu na panującą na świecie pandemię koronawirusa. Wprowadzone obostrzenia zmieniły formę obcowania z kulturą. Zamek Królewski w Chęcinach również wpisał się w nowe trendy, by z czasem powoli powracać do warunków sprzed pandemii.
Pierwsze miesiące 2021 r. to czas kiedy turyści mogli zwiedzać warownię w ograniczony sposób, bez możliwości wejścia do pomieszczeń zamkniętych. Dlatego też w formie uzupełnienia uruchomiliśmy zwiedzanie on-line. Nasi Pracownicy przygotowali cykl filmików pt. „Ferie z historią w tle”, a także poświęcony zamkowym legendom. Można było dowiedzieć się z nich mnóstwo ciekawostek dot. historii, tradycji i kultury z dawnych lat.
Malejąca liczba przypadków zakażeń COVID-19 umożliwiła pełniejsze udostępnienie Zamku, jak i „Niemczówki” dla zwiedzających. Dzięki temu powoli zaczęli napływać turyści, którzy z czasem coraz liczniej odwiedzali nasze zabytki, zachwycając się ich pięknem. Ciekawym wydarzeniem z kwietnia 2021 r. był trening bokserski, zorganizowany z okazji Młodzieżowych Mistrzostw Świata Kobiet i Mężczyzn w Boksie AIBA. Na zamku zawitali najlepsi zawodnicy z całego globu wraz z trenerami, a gośćmi honorowymi byli m.in. prezydent organizacji AIBA Pan Umar Kremlov, Prezes PZB Pan Grzegorz Nowaczek czy też złoty medalista olimpijski w boksie z Tokio z 1964 r. – Pan Marian Kasprzyk.
Ogromnie ważnym wydarzeniem, które związane jest z Zamkiem było wpisanie w kwietniu br. Geoparku Świętokrzyskiego na listę Światowych Geoparków UNESCO! Z tej okazji zaaranżowana została zabawa pn. „QUESTuj z Geoparkiem Świętokrzyskim”, która była częścią niezwykle obleganej przez turystów „Majówki w plenerze”, organizowanej przez Gminę Chęciny. Nowością na Zamku było wprowadzenie kodów QR, które umożliwiają zarazem w bezpieczny, jak i ciekawy sposób zwiedzanie twierdzy. Dzięki nim można przeczytać lub/i posłuchać o historii i tradycji tego miejsca. Maj był też czasem, kiedy z zachowaniem reżimu sanitarnego udostępnione zostały baszty widokowe, loch oraz skarbiec. W piwnicach Domu Wielkiego pojawiła się także nowa atrakcja – Sala Tortur.
Dużo zabawy dla najmłodszych czekało w pierwszym tygodniu czerwca, który wiązał się z obchodami Dnia Dziecka. Na Zamku Królewskim odbywały się liczne gry i konkursy z nagrodami, tj. trzymanie miecza, rzut toczkiem, gra w koło fortuny, gra terenowa czy walki na miecze piankowe. Były też pokazy tańców dawnych, wybijanie monet oraz wystrzały z artylerii zamkowej. W „Niemczówce” dzieciaki mogły zaś kolorować obrazy i rzucać do celu, a także wziąć udział w grze terenowej, tym razem po kamienicy, za co otrzymywały ciekawe upominki. Dodatkowo w warowni na przybyłych czekał wesoły Stańczyk oraz „groźny” Kat!
Czerwiec to także „Weekend legend” na Zamku, kiedy można było dowiedzieć się kilku pasjonujących opowieści o historii tego niezwykłego miejsca. Wydarzenie cieszyło się dużą popularnością, również za sprawą pięknej, niemal letniej aury. Koniec miesiąca to kolejny Weekend Wrażeń, który tym razem stał po hasłem „Słowiańskie Lato”.
Pierwszy lipcowy tydzień związany był z Trylogią – na Zamku pojawił się bowiem Zagłoba! „Jedzą, piją, lulki palą…” – fragment z Mickiewiczowskiej „Pani Twardowskiej” idealnie pasuje do tej rubasznej postaci, która w dniach 3-4 lipca zagościła w murach twierdzy. W tym samym czasie w „Niemczówce” odbywały się interesujące wykłady poświęcone obyczajom staropolskim, z naciskiem na sztukę jedzenia w dawnej Polsce.
Pierwszy miesiąc wakacji obfitował w liczne wydarzenia, jak chociażby weekend z Krzyżakami. Jego data nie była przypadkowa, gdyż wiązała się z rocznicą zwycięskiej bitwy pod Grunwaldem, po której to jeńcy krzyżaccy trzymani byli pod kluczem właśnie w naszym chęcińskim zamku. W „Niemczówce” po raz kolejny posłuchać można było pasjonujących prelekcji dot. historii stosunków Polski z Zakonem Najświętszej Marii Panny, zaś po dziedzińcach warowni przechadzał się sam dumny krzyżacki więzień. Pod koniec lipca z kolei jego miejsce zajął… kat – postać niezwykle związana z zamkiem. Dodatkowo, tradycyjnie już, w Zabytkowej Kamienicy odbywały się wykłady, tym razem dotyczące właśnie tego ciekawego, niedocenianego zawodu w epoce nowożytnej.
Sierpień z kolei stanął pod znakiem rzemiosł średniowiecznych i bartnictwa. Szczególnie przyciągała turystów „słodka” perspektywa spotkania z pszczołami, naszymi pracowitymi małymi przyjaciółmi. Można było nie tylko spróbować miodu, ale także zobaczyć cała masę produktów związanych z pszczelarstwem, począwszy od świec z węzy po cenną pierzgę. Sierpniowe weekendy to także kolejne Weekendy Wrażeń, tym razem związane m.in. z ziołami i czarownicami. Jak się okazało – złowrogie wiedźmy nie były takie straszne, bowiem turyści odwiedzający naszą warownie wychodzili wielce rozradowani. Nie próżnowała także „Niemczówka” – tutaj posłuchać było można o czarownicach w dawnych wiekach, procesach o czary czy też podręcznikach dot. polowań na czarownice.
Weekend 21-22 sierpnia na Zamku Królewskim upłynął pod hasłem „Kamieniec Podolski w Chęcinach” – wtedy to bowiem zobaczyć można było wystawę zdjęć z planu filmowego z filmu „Pan Wołodyjowski”. Jego sceny kręcone były bowiem w Chęcinach u podnóża makiety twierdzy kamienieckiej, wybudowanej specjalnie na potrzeby ekranizacji nieopodal naszej średniowiecznej warowni. W ostatni weekend sierpnia Zamek opanował Król i Stańczyk, a dla wszystkich którzy weszli do twierdzy w stroju króla lub księżniczki czekały niespodzianki. W „Zabytkowej Kamienicy” z kolei odbywały się warsztaty zdobienia koron.
Wrześniowy miesiąc, mimo pogarszającej się pogody, zgromadził mnóstwo turystów podczas wydarzenia pn. „Mroczny Rycerz i Biała Dama na Zamku Królewskim w Chęcinach”. Legendarne postaci chętnie „zaczepiały” turystów, którzy gromadnie robili sobie zdjęcia z zamkowymi zjawami. Ważnym wydarzeniem były także Dni Otwarte Funduszy Europejskich, podczas których udostępniona została wystawa zdjęć związana z rewitalizacją Zamku. Wrzesień to również miesiąc kiedy rozpoczyna się jesień. Zamek powitał ją ferią barw liści drzew otulających naszą warownię, a zamkowy gawędziarz snuł swoje opowieści i legendy przy trzaskających płomieniach ogniska.
Październikowa słota nie zniechęciła naszych turystów. Weekend Seniora z Kulturą, organizowany dorocznie w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Osób Starszych, miał również miejsce u nas. Ruiny zwiedziło wówczas blisko 5 tys. turystów! Następną ciekawą propozycją dla zwiedzających było wydarzenie pn. „Jeniec bitwy pod Koronowem na Zamku Królewskim w Chęcinach”, połączone z prelekcjami dot. ww. bitwy z 1410 r. w „Niemczówce”. Osobiście można było wtedy spotkać krzyżackiego więźnia przechadzającego się po dziedzińcach warowni oraz posiąść wiedzę nt. dziejów Wielkiej Wojny z Zakonem. Koniec miesiąca to z kolei czas kiedy wspominaliśmy tradycje związane ze zmarłymi. Opowieści Guślarza o pradawnych zwyczajach słowiańskich zgromadziły tłumy przybyłych gości.
Listopad stanął pod znakiem Narodowego Święta Niepodległości, kiedy w zamkowych murach brzmiały pieśni patriotyczne, a warownia zabłysła w narodowych barwach. Dodatkowo wyjątkowym wydarzeniem był andrzejkowy weekend, który zgromadził turystów spragnionych wróżb i przepowiedni. Zamek Królewski wieczorową porą 27 listopada zapełnił się uczestnikami, na których czekał m.in. zamkowy przewodnik w pięknym stroju, ognisko i duch Białej Damy. Każdy z przybyłych mógł poznać andrzejkowe tradycje oraz wywróżyć sobie swoją przyszłość.
Zamek w Chęcinach był również miejscem, do którego zjechał św. Mikołaj. Siedząc na tronie rozdawał prezenty i z uśmiechem życzył wszystkim wesołych świąt. Czas umilała też świąteczna muzyka, a zwiedzający mieli niepowtarzalną okazję zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie z naszym niecodziennym gościem. Dopełnieniem całego roku jest też nowa wystawa pt. „Historia w drewnie ukryta”, która w wyjątkowy sposób prezentuje naszą warownię, wizerunki postaci historycznych czy niezwykłe szopki bożonarodzeniowe.
W ciągu całego roku Zamek niejednokrotnie zmieniał swoje barwy z okazji różnych wydarzeń i rocznic. Kolorem flagi narodowej zabłysł m.in. 22 stycznia (158. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego), 1 marca (Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”), 1-3 maja (Święto Pracy, Święto Flagi, Święto Konstytucji 3 Maja), 11-13 czerwca (690. rocznica Zjazdu Ziem Polskich w 1331 r.), 22 czerwca (77. rocznica pacyfikacji Chęcin), 1 sierpnia (77. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego), 1 września (82. rocznica wybuchu II wojny światowej), 17 września (82. rocznica agresji ZSRR na Polskę), 19 września (30-lecie istnienia samorządu Gminy Chęciny), 11 listopada (191. rocznica wybuchu Powstania Listopadowego), 13 września (40. rocznica wprowadzenia stanu wojennego), 27 grudnia (Narodowy Dzień Zwycięstwa Powstania Wielkopolskiego). Na czerwono Zamek zabłysł: 27 stycznia (Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu), 22 sierpnia (Międzynarodowy Dzień Upamiętniający Ofiary Aktów Przemocy ze względu na Religię lub Wyznanie), 22 listopada (Międzynarodowy Dzień Świadomości o Zespole Delecji 22q11). Ponadto w różnych innych kolorach Zamek mogliśmy zobaczyć z okazji Akcji „Zaświeć się na niebisko dla autyzmu” (2 kwietnia i 1-7 grudnia), przyznania Geoparkowi Świętokrzyskiemu statusu Geoparku UNESCO (22 kwietnia), akcji „Świecimy na zielono” (6 października) czy świąt bożonarodzeniowych i wielkanocnych.
Sezon turystyczny 2021 r. nie mógł się też obejść bez niezwykle popularnych „Nocy na Zamku”. Od kilku lat wydarzenie to zrzesza duża liczbę uczestników, którzy w blasku księżyca zobaczyć mogą ten niezwykły spektakl. Odwiedzający mogą bowiem m.in. poznać w ciekawy sposób historię zamku, zobaczyć pokaz walk szlacheckich, scenki epokowe, uczestniczyć w grach i zabawach. Mogą się nie tylko przypatrzeć dawnym tańcom, ale także samemu w nich uczestniczyć! Wszystko dopełnia spektakularny Teatr Ognia, widowisko pełne świateł i kolorów.
Dopełnieniem „Nocy na Zamku” było też „Zwiedzanie z Panem Wołodyjowskim po Zmroku”, impreza, która w niezwykły sposób koresponduje z tradycją filmową miasta. Wydarzenie rozpoczyna się w „Niemczówce”, gdzie uczestnicy posłuchać mogą historii związanej zarówno z książką Henryka Sienkiewicza jak i dziejami dawnej Rzeczypospolitej. Ponadto przedstawiane są również ciekawostki dot. samego filmu, jak i serialu „Przygody Pana Michała”. Następnie grupa udaje się pod osłoną nocy, w towarzystwie pochodni do miasta, wędrując miejscami związanymi z kręceniem ww. produkcji. Wszystko kończy się odwiedzinami Zamku oraz pamiątkowym zdjęciem na Rynku w towarzystwie króla Łokietka.
Podsumowując – rok 2021 był niezwykle udany dla Zamku Królewskiego w Chęcinach oraz Zabytkowej Kamienicy „Niemczówka”.
Chęcińską warownię odwiedziło 204 tys. turystów!
Dziękujemy naszym odwiedzającym za obecność, ciepłe słowa i zadowolenie.
To dla Was kreujemy rzeczywistość, rozwijamy się i dbamy o wartość historyczną tego niezwykłego miejsca.
Mamy nadzieję, że kolejne lata również będą obfitować w same pozytywne emocje – czego i Wam i sobie życzymy!
Niech Wam się darzy!
Monika Majchrzyk
Dyrektor Zamku Królewskiego w Chęcinach
images/mnwallimages/400x200/images/2021/podsumowanie2021
